Türkçede "eskiden yapardım ama şimdi yapmıyorum" veya "önceden şöyleydi ama şimdi değişti" gibi ifadelerle anlattığımız, geçmişteki alışkanlıklarımızı veya durumlarımızı belirtmek için İngilizcede used to yapısını kullanırız. Bu yapı, geçmişte düzenli olarak yaptığımız ama artık yapmadığımız eylemleri veya geçmişte doğru olan ama şimdi değişen durumları ifade etmemizi sağlar.
Yapı
Used to yapısı her zaman fiilin yalın hali (base form) ile birlikte kullanılır.
Olumlu (Affirmative)
Subject + used to + V1 (base form)
| Özne (Subject) | used to | Fiil (V1) | Cümlenin Devamı |
|---|---|---|---|
| I | used to | live | in a small town. |
| He | used to | play | the guitar. |
| We | used to | go | to the beach every summer. |
Örnekler:
- I used to drink a lot of coffee, but now I drink tea. (Eskiden çok kahve içerdim ama şimdi çay içiyorum.)
- She used to be very shy. (Eskiden çok utangaçtı.)
- They used to have a dog. (Eskiden bir köpekleri vardı.)
Olumsuz (Negative)
Olumsuz cümlelerde did not (didn't) yardımcı fiilini kullanırız. Bu durumda used to yapısı use to şekline döner. (used kelimesindeki -d düşer.)
Subject + did not (didn't) + use to + V1 (base form)
Dikkat: Olumsuzda fiil use to şeklinde kullanılır, used to değil!
| Özne (Subject) | did not (didn't) | use to | Fiil (V1) | Cümlenin Devamı |
|---|---|---|---|---|
| I | didn't | use to | like | broccoli. |
| He | did not | use to | wake up | early. |
| We | didn't | use to | travel | so much. |
Örnekler:
- I didn't use to like broccoli, but now I love it. (Eskiden brokoli sevmezdim ama şimdi bayılıyorum.)
- She didn't use to play any sports. (Eskiden hiç spor yapmazdı.)
- They didn't use to live here. (Eskiden burada yaşamazlardı.)
Soru (Question)
Soru cümlelerinde de Did yardımcı fiilini kullanırız ve used to yapısı use to şekline döner.
Did + subject + use to + V1 (base form) + ...?
| Yardımcı Fiil | Özne (Subject) | use to | Fiil (V1) | Cümlenin Devamı |
|---|---|---|---|---|
| Did | you | use to | live | here? |
| Did | she | use to | work | at that company? |
| Did | they | use to | visit | you often? |
Örnekler:
- Did you use to play football as a child? (Çocukken futbol oynar mıydın?)
- Did she use to have long hair? (Eskiden uzun saçları mı vardı?)
- Did they use to go to the same school? (Aynı okula mı giderlerdi?)
Kullanım Alanları
Used to yapısı, geçmişte kalmış alışkanlıkları ve durumları ifade etmek için kullanılır.
-
Geçmiş Alışkanlıklar: Geçmişte düzenli olarak yaptığımız ama artık yapmadığımız eylemler.
- I used to smoke, but I quit five years ago. (Eskiden sigara içerdim ama beş yıl önce bıraktım.)
- My grandmother used to bake cakes every Sunday. (Babaannem her pazar kek yapardı.)
-
Geçmişteki Durumlar: Geçmişte doğru olan ama şimdi değişen durumlar veya koşullar.
- This building used to be a cinema. (Bu bina eskiden bir sinemaydı.)
- He used to be very fit, but he gained some weight. (Eskiden çok formdaydı ama biraz kilo aldı.)
Önemli Not:
Used toyapısı sadece geçmişi ifade eder. Şimdiki zaman veya gelecek zaman için kullanılmaz. Şimdiki zaman alışkanlıkları içinusuallyveyaalwaysgibi zarflarla Present Simple kullanırız.
Used to vs. Be used to
Bu iki yapı birbiriyle karıştırılmamalıdır. Used to geçmiş alışkanlıkları ifade ederken, be used to bir şeye alışkın olmak anlamına gelir.
-
Used to + V1: Geçmiş alışkanlık (Eskiden yapardım.)
- I used to live in a big city. (Eskiden büyük bir şehirde yaşardım.)
-
Be used to + V-ing / isim: Bir şeye alışkın olmak.
- I am used to living in a big city now. (Şimdi büyük bir şehirde yaşamaya alışkınım.)
- She is used to the cold weather. (Soğuk havaya alışkın.)
Yaygın Hatalar (Türkçe Konuşanlara Özel)
❌ Olumsuz ve soruda -d ekini korumak
| Yanlış | Doğru |
|---|---|
| I didn't used to like coffee. | I didn't use to like coffee. ✓ |
| Did you used to live here? | Did you use to live here? ✓ |
Neden: Did yardımcı fiili zaten geçmiş zamanı belirtir. Bu nedenle used kelimesindeki -d ekine gerek kalmaz ve fiil yalın hali olan use şeklinde kullanılır. Bu tıpkı I didn't saw yerine I didn't see demeye benzer.
❌ Şimdiki zaman alışkanlıkları için kullanmak
| Yanlış | Doğru |
|---|---|
| I used to go to the gym every day. (Şu an da gidiyorsa) | I go to the gym every day. ✓ |
| She used to drink coffee in the mornings. (Hala içiyorsa) | She drinks coffee in the mornings. ✓ |
Neden: Used to sadece geçmişte kalmış, artık geçerli olmayan alışkanlıklar veya durumlar için kullanılır. Şimdiki zamandaki düzenli eylemler veya alışkanlıklar için Present Simple tense ve usually, always gibi sıklık zarfları kullanılır.
❌ Be used to ile karıştırmak
| Yanlış | Doğru |
|---|---|
| I used to working long hours. | I am used to working long hours. ✓ |
| He used to the noise. | He is used to the noise. ✓ |
Neden: Used to + V1 geçmiş alışkanlıkları anlatırken, be used to + V-ing veya isim, bir duruma alışkın olma halini ifade eder. Türkçedeki "alışkın olmak" ifadesi İngilizcede be used to ile karşılanır.
Hızlı Kontrol
Aşağıdaki boşlukları used to yapısını kullanarak doldurun. Olumlu, olumsuz veya soru formunu doğru şekilde kullanmaya dikkat edin.
- My brother ___ (play) a lot of video games when he was young.
- I ___ (not / like) olives, but now I eat them all the time.
- ___ (you / live) near the park before you moved?
- This restaurant ___ (be) a bookstore a few years ago.
- They ___ (not / travel) much when they were younger.
- ___ (she / have) a dog as a child?
- We ___ (go) fishing every weekend in the summer.
- I ___ (not / speak) English well, but I practiced a lot.
Cevaplar
- used to play (Geçmiş alışkanlık, olumlu)
- didn't use to like (Geçmişte sevmeme durumu, olumsuz)
- Did you use to live (Geçmişteki durum hakkında soru)
- used to be (Geçmişteki durum, olumlu)
- didn't use to travel (Geçmişteki alışkanlık, olumsuz)
- Did she use to have (Geçmişteki sahiplik durumu hakkında soru)
- used to go (Geçmiş alışkanlık, olumlu)
- didn't use to speak (Geçmişteki yetenek durumu, olumsuz)
Özet
- Only used for past — no present form
- Negative: didn't use to (not 'didn't used to')
- Question: Did you use to ...?
- Different from 'be used to + -ing' (= be accustomed to)
Örnekler
- I used to drink a lot of coffee, but now I drink tea.
- She didn't use to like cats.
- Did you use to play football as a child?
Örnek alıştırmalar
Kurstaki alıştırmalardan örnekler.
I ___ to live in a small village when I was a child.
Boşluğu 'used to' kalıbını kullanarak doldurun.
When I was a child, I used to play (play) hide-and-seek with my friends every evening.
'Used to' yapısı, eskiden doğru olan ancak şimdi olmayan durumları anlatmak için de kullanılabilir.