Should Kullanımı: İngilizcede Tavsiye Verme

Türkçede birine "yapmalısın", "etmelisin" gibi tavsiyelerde bulunurken kullandığımız "-meli, -malı" eklerinin İngilizcedeki karşılığı genellikle should modal fiilidir. Should, bir şeyi yapmanın iyi, doğru veya faydalı olacağını belirtir; zorunluluktan ziyade bir öneri veya tavsiye ifade eder.

Yapı

Should modal fiili, tüm öznelerle aynı kalır ve ardından her zaman fiilin yalın hali (base form) gelir.

Olumlu (Affirmative)

Özne (Subject)	Should	Fiilin Yalın Hali (Base Form)	Örnek Cümle
I / You / He / She / It / We / They	should	eat / go / study	You should eat more vegetables.

Örnekler:

• You should take a break. (Bir mola vermelisin.)
• She should study harder for the exam. (Sınav için daha sıkı çalışmalı.)
• We should help them. (Onlara yardım etmeliyiz.)

Olumsuz (Negative)

Olumsuz yapıda 'should' fiiline 'not' eklenir. Genellikle kısaltılmış hali olan 'shouldn't' kullanılır.

Subject + should not (shouldn't) + V1 (base form)

Örnekler:

• He shouldn't work so late. (Bu kadar geç saatlere kadar çalışmamalı.)
• You shouldn't worry so much. (Bu kadar çok endişelenmemelisin.)
• They shouldn't ignore the problem. (Sorunu görmezden gelmemeliler.)

Soru (Question)

Soru formunda 'should' yardımcı fiil olarak cümlenin başına gelir.

Should + subject + V1 + ...?

Örnekler:

• Should I call her? (Onu aramalı mıyım?)
• Should we leave now? (Şimdi gitmeli miyiz?)
• What should I do? (Ne yapmalıyım?)

Kullanım Alanları

1. Tavsiye ve Öneri (Advice and Recommendation)

Should, birine ne yapması gerektiği konusunda iyi bir fikir veya tavsiye vermek için kullanılır.

• You look tired. You should get some rest. (Yorgun görünüyorsun. Biraz dinlenmelisin.)
• It's a great movie. You should watch it. (Harika bir film. Onu izlemelisin.)
• I think you should apologize to her. (Bence ondan özür dilemelisin.)

İpucu: "You should..." doğrudan bir tavsiye gibidir. Daha yumuşak bir tavsiye için "I think you should..." veya "Maybe you should..." kullanabilirsiniz.

2. Beklenti (Expectation)

Bir şeyin doğru veya mantıklı olduğunu düşündüğümüzde, bir beklentiyi ifade etmek için de should kullanırız.

• The train should arrive in ten minutes. (Tren on dakika içinde varmalı.) (Varmasını bekliyorum.)
• He should be home by now. (Şimdiye kadar evde olmalı.) (Evde olmasını bekliyorum.)

3. Eleştiri veya Pişmanlık (Criticism or Regret)

Bazen geçmişte yapılması gereken ama yapılmamış bir şey için eleştiri veya pişmanlık belirtmek amacıyla da kullanılır. Bu durumda "should have + V3" yapısı kullanılır. (Bu yapı A2 seviyesi için biraz ileri olsa da, genel bir bilgi olarak faydalı olabilir.)

• You should have told me earlier. (Bana daha önce söylemeliydin.)
• I should have studied harder. (Daha sıkı çalışmalıydım.)

Should vs. Must

• Should: Tavsiye, öneri. Daha zayıf bir anlam taşır. (Yapman iyi olur.)
• Must: Zorunluluk, mecburiyet. Daha güçlü bir anlam taşır. (Yapmak zorundasın.)

Durum	Kullan	Anlam
Tavsiye, öneri	Should	Yapman iyi olur.
Zorunluluk, mecburiyet	Must	Yapmak zorundasın.

• You should wear a helmet when cycling. (Bisiklet sürerken kask takmalısın. - İyi bir fikir.)
• You must wear a seatbelt in the car. (Arabada emniyet kemeri takmalısın. - Yasal zorunluluk.)

Yaygın Hatalar (Türkçe Konuşanlara Özel)

❌ Should'dan sonra fiili mastar haliyle kullanmak (to ile)

Yanlış	Doğru
You should to study harder.	You should study harder. ✓
He shouldn't to go there.	He shouldn't go there. ✓

Neden: Should bir modal fiildir ve modal fiillerden sonra gelen asıl fiil her zaman yalın halde (bare infinitive) kullanılır, yani başına "to" getirilmez. Türkçede "-meli, -malı" ekini fiilin köküne eklediğimiz için, İngilizcede de "to" ekini atlamamak gibi bir eğilim olabilir.

❌ Tüm özneler için farklı should formları düşünmek

Yanlış	Doğru
He shoulds go.	He should go. ✓
She shoulded study.	She should study. ✓

Neden: Should bir modal fiildir ve tıpkı "can", "will" gibi hiç değişmez. "He/She/It" özneleriyle bile "s" takısı almaz. Geçmiş zamanı belirtmek için de "shoulded" gibi bir ek almaz. Bu, Türkçede fiillerin kişilere ve zamanlara göre ekler almasına alışkın olmamızdan kaynaklanabilir.

❌ Should'u zorunluluk anlamında kullanmak

Yanlış	Doğru
You should pay your taxes. (Kanuni zorunluluk için)	You must pay your taxes. ✓
Students should wear uniforms at school. (Okul kuralı için)	Students must wear uniforms at school. ✓

Neden: Türkçedeki "-meli, -malı" eki bazen güçlü bir zorunluluk (yapmak zorundasın) bazen de bir tavsiye (yapman iyi olur) anlamı taşıyabilir. İngilizcede ise bu ayrım should (tavsiye) ve must (zorunluluk) arasında net bir şekilde yapılır. Güçlü bir mecburiyet veya kuraldan bahsederken "should" yerine "must" kullanmak gerekir.

Hızlı Kontrol

Aşağıdaki boşlukları "should" veya "shouldn't" ve parantez içindeki fiilin doğru formuyla doldurun.

1. You look tired. You ___ (go) to bed.
2. It's very loud here. We ___ (talk) so loudly.
3. ___ (I / wear) a jacket? It's cold outside.
4. He ___ (eat) so much fast food. It's unhealthy.
5. What ___ (we / do) about this problem?
6. You ___ (apologize) to her. You were rude.
7. She ___ (not / forget) her passport.
8. My computer is too slow. I think I ___ (buy) a new one.

Cevaplar

1. should go (Tavsiye: yorgun görünüyorsun, yatağa gitmelisin.)
2. shouldn't talk (Tavsiye: burası çok gürültülü, bu kadar yüksek sesle konuşmamalıyız.)
3. Should I wear (Soru: ceket giymeli miyim?)
4. shouldn't eat (Tavsiye: bu kadar çok abur cubur yememeli, sağlıksız.)
5. should we do (Soru: bu sorun hakkında ne yapmalıyız?)
6. should apologize (Tavsiye: kaba davrandın, ondan özür dilemelisin.)
7. shouldn't forget (Tavsiye: pasaportunu unutmamalı.)
8. should buy (Tavsiye: bilgisayarım yavaş, yeni bir tane almalıyım.)