can, iki şey için kullanılan çok kullanışlı bir kelimedir: bir şeyi yapabilmek (yetenek) ve izin istemek/vermek. En güzel yanı, tüm öznelerde aynı kalmasıdır — çekimlenmez.
"I can swim." = Yüzebilirim. "Can you help me?" = Bana yardım eder misin?
Yapı — Olumlu
Özne + can + yalın fiil
| Özne | can | fiil | Cümle |
|---|---|---|---|
| I / You | can | swim | I can swim. |
| He / She / It | can | drive | She can drive. |
| We / They | can | help | They can help. |
Çok önemli: can'den sonra fiil yalındır — "to" yoktur ve -s eklenmez.
- I can go. ✓ (I can to go ✗ / I can goes ✗)
Olumsuz — can't
cannot → can't (günlük konuşmada hep kısaltılır)
- I can't drive.
- She can't come today.
- We can't hear you.
Soru — Can …?
Can başa gelir:
- Can you swim?
- Can he speak French?
Kısa cevaplar
- Can you cook? — Yes, I can. / No, I can't.
İki Ana Kullanım
1. Yetenek (bir şeyi yapabilmek)
- I can speak two languages.
- He can play the guitar.
- She can't ride a bike.
2. İzin (rica etme / izin verme)
- Can I open the window? = Pencereyi açabilir miyim?
- Can you pass the salt? = Tuzu uzatır mısın?
- You can use my phone. = Telefonumu kullanabilirsin.
Yaygın Hatalar (Türkçe Konuşanlara Özel)
❌ "can to" demek
Türkçede "gid-ebil-mek" gibi düşünüldüğü için "to" eklenir; İngilizcede yoktur.
| Yanlış | Doğru |
|---|---|
| I can to go. | I can go. ✓ |
| She can to swim. | She can swim. ✓ |
❌ he/she ile "cans" demek
can hiçbir öznede değişmez.
| Yanlış | Doğru |
|---|---|
| He cans run. | He can run. ✓ |
❌ can'den sonra fiile -s eklemek
| Yanlış | Doğru |
|---|---|
| She can drives. | She can drive. ✓ |
Mini Alıştırma (kendini dene)
Cümleyi tamamla:
- ___ you help me, please? (soru)
- He ___ (olumsuz) swim.
- I can ___ (speak) English.
- She ___ play the piano very well.
Cevaplar: 1. Can 2. can't 3. speak 4. can
Özet
- can + yalın fiil (to yok): I can swim.
- Tüm öznelerde aynı: he can, they can.
- Olumsuz: can't (cannot).
- Soru/izin: Can I…? Can you…?
Örnekler
- I can speak two languages.
- She can't drive.
- Can you help me?
- Can I open the window?
Türkçe konuşanların sık hatası
- 'can to' demek: doğrusu 'can' + yalın fiil ('I can to go' yanlış).
- he/she ile 'cans' demek: 'can' hiç çekimlenmez.
Örnek alıştırmalar
Kurstaki alıştırmalardan örnekler.
I ___ swim very well.
Boşluğu doldurun.
I can speak a little French.
Bir yeteneği ifade etmek için 'Can' fiilini kullanırız, örneğin 'I can speak English'.