Can Kullanımı: Yetenek ve İzin

A1 (başlangıç) seviyesinde bir konu. Bu sayfada Türkçe konu anlatımı, örnek cümleler, Türkçe konuşanların sık yaptığı hatalar ve kurstan örnek alıştırmalar var.

Tahmini süre: 9 dk·Güncellendi:

can, iki şey için kullanılan çok kullanışlı bir kelimedir: bir şeyi yapabilmek (yetenek) ve izin istemek/vermek. En güzel yanı, tüm öznelerde aynı kalmasıdır — çekimlenmez.

"I can swim." = Yüzebilirim. "Can you help me?" = Bana yardım eder misin?


Yapı — Olumlu

Özne + can + yalın fiil

ÖznecanfiilCümle
I / YoucanswimI can swim.
He / She / ItcandriveShe can drive.
We / TheycanhelpThey can help.

Çok önemli: can'den sonra fiil yalındır — "to" yoktur ve -s eklenmez.

  • I can go. ✓ (I can to go ✗ / I can goes ✗)

Olumsuz — can't

cannot → can't (günlük konuşmada hep kısaltılır)

  • I can't drive.
  • She can't come today.
  • We can't hear you.

Soru — Can …?

Can başa gelir:

  • Can you swim?
  • Can he speak French?

Kısa cevaplar

  • Can you cook? — Yes, I can. / No, I can't.

İki Ana Kullanım

1. Yetenek (bir şeyi yapabilmek)

  • I can speak two languages.
  • He can play the guitar.
  • She can't ride a bike.

2. İzin (rica etme / izin verme)

  • Can I open the window? = Pencereyi açabilir miyim?
  • Can you pass the salt? = Tuzu uzatır mısın?
  • You can use my phone. = Telefonumu kullanabilirsin.

Yaygın Hatalar (Türkçe Konuşanlara Özel)

❌ "can to" demek

Türkçede "gid-ebil-mek" gibi düşünüldüğü için "to" eklenir; İngilizcede yoktur.

YanlışDoğru
I can to go.I can go. ✓
She can to swim.She can swim. ✓

❌ he/she ile "cans" demek

can hiçbir öznede değişmez.

YanlışDoğru
He cans run.He can run. ✓

❌ can'den sonra fiile -s eklemek

YanlışDoğru
She can drives.She can drive. ✓

Mini Alıştırma (kendini dene)

Cümleyi tamamla:

  1. ___ you help me, please? (soru)
  2. He ___ (olumsuz) swim.
  3. I can ___ (speak) English.
  4. She ___ play the piano very well.

Cevaplar: 1. Can 2. can't 3. speak 4. can

Özet

  • can + yalın fiil (to yok): I can swim.
  • Tüm öznelerde aynı: he can, they can.
  • Olumsuz: can't (cannot).
  • Soru/izin: Can I…? Can you…?

Örnekler

  • I can speak two languages.
  • She can't drive.
  • Can you help me?
  • Can I open the window?

Türkçe konuşanların sık hatası

  • 'can to' demek: doğrusu 'can' + yalın fiil ('I can to go' yanlış).
  • he/she ile 'cans' demek: 'can' hiç çekimlenmez.

Örnek alıştırmalar

Kurstaki alıştırmalardan örnekler.

I ___ swim very well.

can
cans
can to
am can

Boşluğu doldurun.

I can speak a little French.

Bir yeteneği ifade etmek için 'Can' fiilini kullanırız, örneğin 'I can speak English'.

Doğru
Yanlış